Sık Sorulan Sorular - Güneş Enerjisi

1. Güneş Enerjisi Sistemleri – Genel Bilgiler (SSS)

 

1. Güneş enerjisi sistemi nedir?
Güneş enerjisi sistemi, güneş ışığından elektrik üreten fotovoltaik (PV) paneller ve yardımcı ekipmanlardan oluşan bir sistemdir.

 

2. GES (Güneş Enerjisi Santrali) ne anlama gelir?
GES, Güneş Enerjisi Santrali'nin kısaltılmışıdır. Paneller aracılığıyla güneş ışığını doğrudan elektriğe dönüştüren sistemleri ifade eder.

 

3. Güneş enerjisinden elde edilen elektrik nerede kullanılabilir?
Evlerde, iş yerlerinde, sanayi tesislerinde ve tarımsal sulama sistemlerinde kullanılabilir. Fazla üretim şebekeye verilebilir.

 

4. On-grid sistem nedir?
Şebekeye bağlı sistemdir. Üretilen fazla elektrik doğrudan şebekeye aktarılır.

 

5. Off-grid sistem nedir?
Şebekeden bağımsız çalışan sistemdir. Üretilen enerji bataryalarda depolanır ve sadece kendi tüketiminiz için kullanılır.

 

6. Hibrit sistem nedir?
Hibrit sistem, hem şebekeye bağlı hem de batarya destekli çalışabilen sistemdir. Elektrik

kesintilerinde yedek enerji sağlar.

 

7. Güneş paneli nedir?
Güneş paneli, güneş ışığını elektrik enerjisine dönüştüren ana bileşendir. Monokristal paneller günümüzde en yüksek verimi sunar.

 

8. İnverter nedir?
İnverter, panellerden gelen doğru akımı (DC), şebekeye veya bina elektriğine uygun alternatif akıma (AC) dönüştürür. Yani inverter, üretilen elektriği şebekeye veya tesisin elektrik hattına veren cihazdır.

 

9. Wp ne demek?
Wp, “Watt-peak” anlamına gelir ve panelin ideal koşullarda ulaşabileceği maksimum gücü ifade eder.

 

10. We ne demek?
We, Watt-electric anlamına gelir ve inverterden şebekeye veya tesise verilen gerçek elektrik gücünü ifade eder.

 

11. Bir panel ne kadar yer kaplar?
Panel tipi ve gücüne göre değişir. Örneğin 590 W bir panel yaklaşık 2,6 m² alan kaplar.

 

12. Bir panelin ağırlığı ne kadardır?
Panel tipine göre değişmekle birlikte, 590 W’lık bir panel ortalama 32 kg ağırlığındadır.

 

13. Güneş paneli verimliliği nedir?
Panel verimliliği, gelen güneş ışığının ne kadarının elektriğe dönüştüğünü gösterir. Güncel panellerin verimliliği genellikle %21–23 arasındadır.

 

14. Paneller hangi yöne bakmalıdır?
Panellerin güneye bakacak şekilde yerleştirilmesi, yıl boyunca en yüksek üretimi sağlar.

 

15. Güneş panelleri ne kadar elektrik üretir?
Üretim miktarı güneşlenme süresine ve kurulum açısına bağlıdır. Türkiye’de ortalama bir 10 kW sistem yılda 11.000–14.000 kWh elektrik üretir.

 

16. GES sistemi elektrik faturasını tamamen ortadan kaldırır mı?
Tüketiminize ve sistem kapasitenize bağlıdır. Uygun boyutlandırılmış sistemlerde faturalar büyük oranda azalır veya sıfıra yaklaşır.

 

17. 10 kW sistemle ne kadar alan gerekir?
Yaklaşık 55–65 m² çatı alanı yeterlidir. Alan ihtiyacı panel verimine ve yerleşim düzenine göre değişir.

 

18. Sistem ömrü ne kadardır?
Güneş panelleri genellikle 25–30 yıl, inverterler ise 5–10 yıl ömür ve garanti süresine sahiptir.

 

19. Güneş enerjisi çevreye nasıl katkı sağlar?

Karbon salımını azaltır, fosil yakıt kullanımını düşürür ve sürdürülebilir enerji dönüşümünü destekler.

​

20. Güneş enerjisi yatırımı geri dönüş süresi nedir?
Genellikle 5–7 yıl arasında değişir. Elektrik fiyatları, bölgesel güneşlenme süresi ve sistem maliyeti bu süreyi etkiler.​​

​

​

​

2. Türkiye'de Çatı GES Süreci (SSS)

 

1. Çatı tipi GES nedir?
Konut veya iş yerlerinin çatısına kurulan ve güneşten elektrik üreten sistemlerdir.

 

2. GES kurmak için lisans gerekir mi?
Hayır. Türkiye’de 25 kW’a kadar olan sistemler lisanssız olarak kurulabilir.

 

3. Lisanssız GES ne demektir?
Kendi tüketiminiz için elektrik üretmenize imkan sağlar ve tüketim fazlası üretilen enerji şebekeye aktarılır.

 

4. 10 kW sistem ne kadar elektrik üretebilir?
Bölgeye göre değişmekle birlikte yıllık yaklaşık 11.000–14.000 kWh elektrik üretimi mümkündür.

 

5. 10 kW sistem kurmak için çatı alanı ne kadar olmalı?
Yaklaşık 55–65 m² uygun çatı alanı gerekir. Panel boyutları, eğim açısı ve yerleşim mesafeleri bu alanı etkileyebilir.

 

6. Kimler çatı GES kurabilir?
Konut sahipleri, apartman yönetimleri ve işletmeler bu sistemleri kurabilir.

 

7. Başvuru nereye yapılır?
Kurulum yapılacak ilin dağıtım şirketine başvurulur; örneğin İstanbul’da BEDAŞ, Tekirdağ’da TREDAŞ, Adana’da Toroslar EDAŞ. Dağıtım şirketlerinin güncel başvuru bilgilerine kendi web sitelerinden ulaşabilirsiniz.

 

8. GES kurulumu için belediye izni gerekir mi?
Ticari veya sanayi binalarında genellikle belediye uygunluk yazısı veya statik uygunluk raporu istenir. Çatının yapısal olarak güvenli olması her durumda kontrol edilmelidir.

 

9. Düz çatılara sistem kurulabilir mi?
Evet. Paneller özel sehpa sistemleriyle istenilen eğimi alacak şekilde monte edilebilir.

 

10. Çatı eğimi önemli midir?
Evet. Yaklaşık 25–35° eğim açısı, panellerin yıl boyunca en verimli şekilde çalışmasını sağlar.
Eğim, çatı tipine ve bulunduğunuz bölgenin güneş açısına göre belirlenir.

 

11. GES kurulumu ne kadar sürede tamamlanır?
Çatı durumu ve sistem büyüklüğüne bağlı olarak ortalama 3–6 hafta içinde tamamlanabilir.

 

12. Kurulum sırasında elektrik kesintisi olur mu?
Bağlantı aşamasında kısa süreli elektrik kesintisi yaşanabilir.

 

13. Üretilen fazla enerji ne olur?
Aylık mahsuplaşma sonucunda, şebekeye verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi, abonenin tarifesine göre görevli tedarik şirketi tarafından 10 yıl süreyle satın alınır.

 

14. Mahsuplaşma nedir?
Şebekeye verilen enerji ile şebekeden çekilen enerji arasındaki farkın aylık bazda hesaplanarak mahsuplaşılmasıdır.

 

15. Elektrik kesildiğinde GES sistemim çalışır mı?
On-grid sistemlerde sistem güvenlik nedeniyle durur. Bataryalı sistemlerde enerji kullanılmaya devam edebilir.

 

16. Hangi çatı koşulları uygundur?
Gölgesiz, sağlam ve doğru açıyla yerleştirilmiş çatılar en uygun yapılardır.

 

17. Çatı GES binaya zarar verir mi?
Hayır. Doğru montaj ile çatıya zarar verilmez.

 

18. GES sistemlerinin garanti süresi nedir?
Paneller genellikle 25–30 yıl, inverterler 5–10 yıl garanti kapsamındadır.

 

19. GES sistemlerinin ömrü ne kadardır?
Bakımlı sistemler 20 yıldan uzun süre boyunca verimli çalışabilir.

 

20. Bakım ve temizlik nasıl yapılır?
Panellerin yılda birkaç kez temizlenmesi ve bağlantıların kontrol edilmesi yeterlidir.
Temizlik sıklığı çevresel koşullara bağlıdır; tozlu veya kuş yoğunluğu fazla bölgelerde daha sık temizlik önerilir.

 

21. Performans takibi nasıl yapılır?
Çoğu sistemde internet bağlantılı izleme sistemi bulunur. Üretim verisi mobil uygulama veya bilgisayardan takip edilebilir.

 

22. İnverter ne işe yarar?
Panellerin ürettiği doğru akımı (DC) şebeke ya da tesis kullanımı için alternatif akıma (AC) yani şebeke elektriğine dönüştürür.

 

23. Hangi sayaç kullanılır?
Dağıtım şirketi tarafından onaylı çift yönlü sayaç kullanılır; bu sayaçlar hem üretilen hem tüketilen enerjiyi ölçer.

 

24. GES sistemi sigortalanabilir mi?
Evet. Güneş enerji sistemleri yangın, fırtına, yıldırım ve hırsızlık gibi risklere karşı sigortalanabilir.

 

25. GES sistemi ne kadar tasarruf sağlar?
Konut tipinde sistemlerde elektrik faturasının büyük bir kısmını ortadan kaldırabilir.

 

26. Yatırımın geri dönüş süresi nedir?
Elektrik fiyatı ve sistem kapasitesine bağlı olarak ortalama 5–7 yıl arasında değişebilir.

 

27. Kurulum için kredi veya destek var mı?
Evet. Bankalar “yeşil enerji kredisi” verebilir.

 

28. Sistemi başka bir yere taşımak mümkün mü?
Evet. Ancak yeni kurulum için yeniden başvuru ve bağlantı süreci gerekebilir.

 

29. Kurulum sonrası kim denetim yapar?
GES kurulumunun yapıldığı bölgedeki ilgili elektrik dağıtım şirketi sistem kabulü ve bağlantı kontrolleri yapar.

 

30. GES sistemi çevreye nasıl katkı sağlar?
Güneş enerjisi, fosil yakıt tüketimini azaltarak karbon salımını düşürür ve yenilenebilir enerji dönüşümüne katkı sağlar.

​​

​

​

3. Teknik Bileşenler ve Sistem İşleyişi (SSS)

 

​​1. Güneş paneli ne işe yarar?
Güneş paneli, güneş ışığını elektrik enerjisine dönüştürür. Elektrik üretimi paneldeki hücrelerde gerçekleşir.

 

2. Panellerin türleri nelerdir?
Monokristal ve polikristal paneller en yaygın türlerdir. Monokristal paneller daha yüksek verim sunar ve yaygın olarak kullanılmaktadır.

 

3. Panel gücü neyi ifade eder?
Panel gücü (örneğin 590 W), panelin ideal koşullarda üretebileceği maksimum elektrik miktarını gösterir.

 

4. Bir panel ne kadar elektrik üretir?
590 W’lık bir panel, güneşlenme süresine bağlı olarak günde ortalama 2–3 kWh elektrik üretebilir.

 

5. Panel verimliliği ne anlama gelir?
Verimlilik, panelin aldığı güneş enerjisinin ne kadarını elektriğe çevirebildiğini gösterir.
Modern panellerin verimi genellikle %21–23 aralığındadır.

 

6. Paneller gölgede çalışır mı?
Gölgelenme üretimi azaltır. Gölge alan panellerde optimizör kullanımı kayıpları en aza indirir.

 

7. Kış aylarında paneller çalışır mı?
Evet. Güneş ışığı olduğu sürece paneller elektrik üretmeye devam eder, ancak gün süresi kısa olduğu için üretim azalır.

 

8. Panel eğimi üretimi etkiler mi?
Evet. Türkiye’de en verimli sonuçlar için panellerin 25–35° eğimle güneye bakması önerilir.

 

9. Panellerin yerleşimi nasıl yapılır?

Paneller seri veya paralel bağlantılarla gruplandırılır. Bu konfigürasyon, inverter kapasitesine göre planlanır.

 

10. Paneller nasıl monte edilir?
Alüminyum profillerle çatının tipine uygun şekilde sabitlenir. Montaj, rüzgâr ve yük dayanımı dikkate alınarak yapılır.

 

11. İnverter nedir ve ne işe yarar?
İnverter, güneş panellerinin ürettiği DC elektriği, şebekede veya tesiste kullanılan AC elektriğe dönüştürür.

 

12. İnverter çeşitleri nelerdir?
Temel olarak string, mikro ve hibrit inverterler bulunur. Hibrit inverterler batarya bağlantısını destekler.

 

13. İnverter kapasitesi nasıl seçilir?
Genellikle sistem toplam gücünün %80–110 aralığında inverter seçilir.

 

14. İnverter verimliliği nedir?
Modern inverterlerin verim oranı %97–98 seviyesindedir.

 

15. İnverter sürekli açık mı kalmalı?
Evet. İnverterler gündüz otomatik çalışır, gece düşük güç moduna geçer. Manuel olarak kapatma gerekmez.

 

16. İnverter nerede konumlandırılmalıdır?
Gölgelik, serin ve kuru bir ortamda; doğrudan güneş ve yağmurdan korunacak şekilde yerleştirilir.

 

17. İnverter gürültü yapar mı?
Soğutma fanı bulunan modellerde düşük seviyede ses olabilir. Bu durum normaldir.

 

18. Batarya sistemi ne işe yarar?
Batarya, gündüz üretilen fazla enerjiyi depolar ve gece veya elektrik kesintilerinde kullanılmasını sağlar.

 

19. Hangi batarya türleri kullanılır?
En yaygın tür lityum-iyon bataryalardır. Uzun ömürlü ve yüksek verimlidirler.

 

20. Batarya kapasitesi nasıl belirlenir?
Tüketim alışkanlıklarına göre seçilir. Ortalama bir konut için 5–10 kWh batarya kapasitesi yeterlidir.

 

21. Bataryasız sistem kurulabilir mi?
Evet. Şebekeye bağlı (on-grid) sistemlerde batarya zorunlu değildir, ancak kesintisiz enerji için tercih edilebilir.

 

22. Smart Power Sensor nedir?
Üretim ve tüketimi anlık olarak ölçen sensördür. Enerji akışını optimize eder.

 

23. Optimizör ne işe yarar?
Her panelin performansını ayrı ayrı izler ve düzenler. Gölgelenme kaynaklı üretim kaybını azaltır.

 

24. Smart Logger (Veri Kaydedici) nedir?
Sistemin çalışma verilerini kaydeder ve uzaktan izlenmesini sağlar.

 

25. Smart Charger (Akıllı Araç Şarj Cihazı) ne işe yarar?
Elektrikli araçların güneş enerjisiyle şarj edilmesini sağlar. Bazı modeller batarya veya şebeke desteğiyle çalışır.

 

26. Panellerin bağlantısı nasıl yapılır?
Güneş panellerinden gelen DC kablolar invertere, inverterden çıkan AC kablolar ise elektrik panosuna bağlanır.

 

27. GES sistemlerinde hangi kablolar kullanılır?
Güneş enerjisi sistemlerinde UV dayanımlı, yüksek sıcaklığa uygun solar kablolar kullanılır.

 

28. Topraklama neden önemlidir?
Elektrik kaçaklarını ve yıldırım etkilerini önler, sistem güvenliğini artırır.

 

29. GES sistemlerinde sigorta bulunur mu?
Evet. DC ve AC taraflarında aşırı akım ve kısa devre koruması için sigortalar bulunur.

 

30. Parafudr nedir?
Yıldırım ve gerilim darbelerine karşı inverteri ve panelleri koruyan güvenlik elemanıdır.

 

31. GES sistemlerinde yangın riski var mı?
Kaliteli ve uygun ekipmanlar ile doğru montaj sistemleri ve işçilikle bu risk çok düşüktür. Düzenli bakım riski daha da azaltır.

 

32. Sistem üretimi nasıl izlenir?
İnverter ekranı veya mobil uygulama üzerinden anlık üretim, tüketim ve geçmiş veriler takip edilir.

 

33. Üretim azaldığında ne yapılmalıdır?
Panellerde kir, gölgeleme veya bağlantı sorunu olup olmadığı kontrol edilmelidir.

 

34. Paneller nasıl temizlenmelidir?
Yumuşak bez veya süngerle, saf su kullanarak temizlenmelidir. Deterjan kullanılmamalıdır.

 

35. Paneller ne sıklıkla temizlenmelidir?
Genellikle yılda 2–4 kez temizlik yeterlidir. Tozlu bölgelerde bu sıklık artırılabilir.

 

36. Paneller zamanla bozulur mu?
Panellerin yıllık performans kaybı %0,3–0,5 civarındadır. 25 yıl sonunda bile üretim kapasitesi genellikle %80’in üzerindedir.

​

37. İnverter arızalandığında ne olur?
Üretim durur. Sorun giderildiğinde sistem otomatik olarak yeniden devreye girer.

 

38. Sistemde arıza nasıl anlaşılır?
İnverter ekranında hata uyarısı veya mobil uygulamada düşük üretim bilgisi görülür.

 

39. GES sistemleri uzaktan izlenebilir mi?
Evet. İnternet bağlantılı sistemlerde üretim ve tüketim verileri çevrimiçi izlenebilir.

 

40. Yüksek sıcaklık üretimi etkiler mi?
Evet. Sıcaklık arttıkça panel verimi azalır. Yeterli hava sirkülasyonu bu etkiyi azaltır.

 

41. Rüzgâr ve kar yükü panellere zarar verir mi?
Kaliteli taşıyıcı sistemlerle yapılan montajlarda zarar oluşmaz. Paneller belirli rüzgâr ve kar yüklerine göre test edilir.

 

42. GES sisteminde sigorta kutusu ne işe yarar?
Sistemin her iki tarafında (DC ve AC) devre koruması sağlar ve olası arızalarda güvenliği artırır.

 

43. GES sistemlerinde veri kaydı tutulur mu?
Evet. Smart Logger gibi cihazlar sistem performansını düzenli olarak kaydeder.

 

44. Yıldırımdan korunma nasıl sağlanır?
Parafudr ve topraklama sistemi birlikte çalışarak yıldırımın etkisini güvenli biçimde toprağa iletir.

 

45. Sistem bakımı ne sıklıkla yapılmalıdır?
Yılda en az bir kez profesyonel bakım yapılması önerilir. Bağlantılar, kablolar ve inverter durumu kontrol edilmelidir.

 

46. Sistem ne kadar dayanıklıdır?
Kaliteli bileşenlerle kurulan sistemler 25 yıldan uzun süre güvenle çalışabilir.

 

47. Panellerde çatlama veya renk değişimi olursa ne yapılmalı?
Durum üretici garantisi kapsamında değerlendirilir. Gerekirse panel değiştirilir.

 

48. GES sistemleri hangi sıcaklık aralıklarında çalışır?
Paneller genellikle –40°C ile +85°C arasında sorunsuz şekilde çalışabilir.

 

49. GES sistemine yeni panel eklenebilir mi?
Evet, inverter kapasitesi uygunsa yeni paneller eklenebilir. Gerekirse ek inverter kullanılabilir.

 

50. Sistemin performansını artırmak için ne yapılabilir?
Düzenli temizlik, gölgelenmeden kaçınma ve güncel yazılım kullanımıyla üretim verimliliği artırılabilir.

​​